Het heffingsvrije vermogen uitgelegd
De Belastingdienst hanteert een drempel voordat je iets hoeft af te staan over jouw spaargeld. Dit heet het heffingsvrije vermogen. Het betekent dat je niet over je hele saldo iets afdraagt. Voor het jaar 2026 staat deze grens op 59.357 euro. Heb je een partner? Dan gaat het om 118.714 euro samen. Alles wat je boven deze drempel hebt staan, valt onder je belastbare spaargeld.
Als je 100.000 euro spaargeld bezit, betaal je dus niet over het hele bedrag. Je hoeft alleen af te dragen over het deel dat boven het heffingsvrije vermogen uitkomt. Voor alleenstaanden is dat 100.000 min 59.357 euro. Je belastbare bedrag is dan 40.643 euro. Heb je samen met je partner deze 100.000 euro op de bank, dan hoef je helemaal niets te betalen. Jullie vallen in dat geval samen onder de vrijstelling.
Hoe het tarief voor spaargeld werkt
Voor het deel boven de drempel rekent de overheid een percentage. Dit heet het fictief rendement. De Belastingdienst doet alsof je met je spaargeld winst maakt, ook als je rente laag is of zelfs geen rente krijgt. Er wordt dus niet gekeken naar de werkelijke opbrengst, maar naar een vast bedrag dat elk jaar opnieuw wordt bepaald. Voor spaargeld ligt het percentage meestal vrij laag vergeleken met beleggingen.
Over het belastbare spaargeld wordt vervolgens een heffing toegepast. Meestal is dit ongeveer 32 procent, maar het percentage kan elk jaar aangepast worden. Stel, je belastbare deel is 40.643 euro. De fiscus rekent dan eerst jouw fictieve rendement uit, bijvoorbeeld 0,92 procent in 2026. Dat betekent dat je alsof je 374 euro verdient aan je spaargeld. Daar betaal je dan het vaste tarief van 32 procent op. In dit voorbeeld is dat ongeveer 120 euro. Dit bedrag ben je verschuldigd aan de staat.
Sparen met je partner en het belastingvoordeel
Voor samenwoners en gehuwden gelden ruimere regels. Zij mogen hun spaargeld bij elkaar optellen, waardoor het bedrag waarover ze samen vrijgesteld zijn, verdubbelt. Met zijn tweeën mag je dus tot 118.714 euro op de centrale limiet staan zonder daarover een afdracht. Dit maakt het aantrekkelijk om samen te sparen, bijvoorbeeld voor een huis, een reis of een ander doel. Het voordeel is groot als je gezamenlijk vermogen onder deze vrijstelling blijft. Is dit niet zo, dan telt het extra bedrag voor beiden als belastbaar spaargeld en wordt daarover de heffing toegepast.
Let wel op dat alleen officieel samenwonenden en echtgenoten dit voordeel krijgen. Ben je gewoon vrienden, dan telt de drempel niet dubbel. Je Belastingaangifte geef je ieder voor zich op als je niet samenwoont of getrouwd bent. In dat geval kijkt de Belastingdienst per persoon naar het saldo aan het begin van het jaar.
Veranderingen in de regels en tips om belasting te verlagen
De overheid past de regels regelmatig aan. Het kan zijn dat het heffingsvrije bedrag omhoog of omlaag gaat. Ook het percentage van het fictieve rendement verandert soms. Het is verstandig om dit jaarlijks goed te checken, zeker als je een groot bedrag spaart. Zo voorkom je verrassingen bij je aanslag. Heb je een flink spaarbedrag en wil je minder afdragen over de opbrengst? Dan kun je samen sparen, schenken of geld verspreiden over meerdere rekeningen. Wat ook helpt, is een deel van je vermogen gebruiken om je hypotheek af te lossen. Dan daalt je spaarsaldo waardoor je onder de drempel blijft.
Daarnaast zijn er vrijstellingen voor bijvoorbeeld groen sparen bij bepaalde banken. Hierbij wordt je spaargeld geïnvesteerd in duurzame projecten en mag je soms nog meer buiten schot houden. Dit levert naast belastingvoordeel ook een goed gevoel op, omdat je helpt aan een beter milieu. Bedenk wel dat aan groene spaarrekeningen vaak voorwaarden verbonden zijn. Lees daarom altijd eerst de kleine lettertjes voordat je overstapt.
Veelgestelde vragen over belasting bij 100.000 euro spaargeld
-
Wat gebeurt er als je precies 100.000 euro spaargeld hebt als alleenstaande?
Als alleenstaande betaal je belasting over het deel boven het heffingsvrije vermogen. In 2026 is dat 100.000 min 59.357 euro. Je betaalt dus alleen over 40.643 euro. Over dat bedrag wordt een percentage berekend.
-
Kunnen samenwonenden samen een hogere vrijstelling krijgen?
Ja, samenwonenden en gehuwden hebben recht op een gezamenlijke vrijstelling. In 2026 mogen zij samen tot 118.714 euro aan spaargeld hebben zonder dat ze hierover hoeven af te dragen.
-
Wat is het fictief rendement en hoe werkt het?
Het fictieve rendement is het percentage waarvan de Belastingdienst doet alsof je dat verdient met sparen. Ze kijken dus niet naar wat je echt krijgt aan rente, maar rekenen met een gemiddeld percentage. Dit percentage verschilt per jaar.
-
Hoe kan ik voorkomen dat ik te veel belasting betaal over mijn spaargeld?
Je kunt voorkomen dat je te veel afdragen moet door bijvoorbeeld samen sparen, te schenken, groene spaarrekeningen te gebruiken of een deel van je spaargeld te besteden aan een andere investering zoals een hypotheekaflossing.
-
Wat zijn groene spaarrekeningen?
Bij groene spaarrekeningen wordt je geld gebruikt voor duurzame projecten. Hierdoor kom je mogelijk in aanmerking voor een extra vrijstelling, waardoor je minder hoeft af te dragen over je spaargeld.
