Vermogen is iets waar veel mensen over nadenken, maar waar lang niet iedereen precies van weet hoe het werkt. Wat is het, hoe bouw je het op en waarom hebben sommige mensen er veel meer van dan anderen? Die vragen zijn begrijpelijker dan je denkt. Je hoeft geen econoom te zijn om te snappen hoe rijkdom ontstaat en groeit. En het begint bijna altijd met dezelfde stappen.
Wat iemands financiële positie bepaalt
Het totale bezit van een persoon bestaat uit alles wat iemand heeft min alles wat iemand schuldig is. Denk aan spaargeld, een huis, aandelen of een bedrijf. Trek daar de schulden van af, en je houdt de netto financiële positie over. Iemand die een huis bezit van 400.000 euro maar daar nog 200.000 euro op afbetaalt, heeft dus een netto waarde van 200.000 euro. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk is het ingewikkelder. Want hoe zit het met een kunstcollectie, of de waarde van een bedrijf dat je runt? Die zaken zijn moeilijker te meten. Toch tellen ze wel mee. Susanna Klibansky, bekend van Real Housewives of Amsterdam, heeft haar kapitaal grotendeels opgebouwd via de kunsthandel. Ze werkt nauw samen met het bedrijf van haar schoonbroer, de kunstenaar Joseph Klibansky. Dat laat zien dat bezit soms in minder voor de hand liggende sectoren wordt opgebouwd, zoals de kunstwereld.
Hoe mensen hun bezit laten groeien
Rijkdom groeit zelden vanzelf. De meeste mensen met een groot fortuin hebben actief gewerkt aan het opbouwen ervan. Dat begint bij sparen, maar stokt snel als spaargeld op een gewone rekening staat. Rente op spaargeld is al jaren laag in Nederland. Veel mensen kiezen daarom voor beleggen, waarbij geld wordt gestoken in aandelen, obligaties of vastgoed. Over lange periodes levert beleggen gemiddeld meer op dan sparen. Dat betekent niet dat het zonder risico is. De waarde van beleggingen kan dalen, zeker op korte termijn. Wie toch kiest voor beleggen, doet er goed aan te spreiden. Niet alles in één aandeel stoppen, maar investeren in verschillende sectoren en landen. Zo beperk je de schade als één investering tegenvalt. Naast beleggen is het starten van een eigen bedrijf een andere route naar financiële onafhankelijkheid. Succesvolle ondernemers bouwen waarde op via hun bedrijf, dat op een gegeven moment meer waard is dan ze er ooit in hebben gestoken.
De invloed van inkomen, gedrag en tijd
Een hoog inkomen helpt, maar is geen garantie voor een groot fortuin. Er zijn genoeg mensen die veel verdienen en toch weinig overhouden. Dat komt door uitgaven die gelijke tred houden met het inkomen, een fenomeen dat wel lifestyle inflatie wordt genoemd. Zodra iemand meer verdient, geeft diezelfde persoon ook meer uit aan een groter huis, duurdere vakanties en luxere kleding. Het resultaat is dat er weinig overblijft om opzij te zetten. Mensen met een stabiele financiële basis denken hier anders over. Ze houden bewust een deel van hun inkomen apart voor sparen of investeren, ongeacht hoeveel ze verdienen. Tijd speelt daarin een grote rol. Hoe eerder iemand begint met opbouwen, hoe meer voordeel er is van rente op rente. Een bedrag dat jaren lang groeit, levert aan het einde veel meer op dan hetzelfde bedrag dat pas laat wordt ingelegd. Dat principe maakt vroeg beginnen zo waardevol.
Belasting en vermogen in Nederland
In Nederland betaal je belasting over je bezit. Dat gaat via box 3 in de inkomstenbelasting. De Belastingdienst gaat uit van een fictief rendement op spaargeld en beleggingen, ook als je dat rendement in werkelijkheid niet hebt gehaald. Dit systeem staat al jaren ter discussie. De Hoge Raad oordeelde eerder dat de oude berekening niet klopte, waarop de overheid een nieuw systeem heeft ontwikkeld. Dat nieuwe systeem houdt beter rekening met wat mensen werkelijk aan rendement maken. Voor mensen met veel spaargeld en weinig beleggingen kan de belastingdruk lager uitvallen dan voorheen. Voor wie juist veel belegt, kan het anders uitpakken. Het is verstandig om dit goed bij te houden, zeker als je spaargeld of beleggingen groeien. Een belastingadviseur of financieel planner kan helpen bij het inzichtelijk maken van de gevolgen voor jouw persoonlijke situatie.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen inkomen en vermogen?
Inkomen is het geld dat iemand verdient, bijvoorbeeld via werk of een bedrijf. Bezit of kapitaal is wat iemand heeft opgebouwd over de tijd, zoals spaargeld, een huis of beleggingen. Een hoog inkomen leidt niet automatisch tot veel bezit, want dat hangt ook af van hoeveel iemand uitgeeft en opzijzet.
Vanaf welk bedrag spreekt men van een groot fortuin in Nederland?
Er is geen officiële grens, maar in Nederland wordt vaak een netto bezit van 1 miljoen euro als mijlpaal gezien. Dat klinkt als veel, maar voor mensen met een eigen huis en langdurig belegde middelen is het over tientallen jaren haalbaar.
Hoe werkt box 3 bij de Belastingdienst?
Box 3 is het onderdeel van de inkomstenbelasting waarbij de overheid belasting heft over spaargeld en beleggingen. De Belastingdienst berekent een fictief rendement op je bezit en belast dat. Het systeem is de afgelopen jaren veranderd na juridische uitspraken die het oude systeem oneerlijk vonden.
Is beleggen de enige manier om kapitaal te laten groeien?
Nee, er zijn meerdere manieren. Naast beleggen in aandelen of obligaties kun je denken aan vastgoed kopen, een eigen bedrijf opbouwen of investeren in kunst en andere waardevolle objecten. Elke route brengt eigen risico’s en kansen met zich mee.
