Wil je weten hoeveel inkomstenbelasting je moet betalen? Dan begin je met je belastbaar inkomen en de schijven die daarvoor gelden. Het systeem werkt met tarieven die stijgen naarmate je meer verdient. Inkomstenbelasting berekenen is makkelijker als je begrijpt hoe die schijven werken en welke aftrekposten je mag gebruiken.
Wat is belastbaar inkomen?
Je berekent inkomstenbelasting niet over je bruto-inkomen, maar over je belastbaar inkomen. Dat is je inkomen min de aftrekposten waar je recht op hebt. Denk aan de hypotheekrenteaftrek, de zelfstandigenaftrek als je ondernemer bent, of de aftrek voor lijfrentepremies. Wat overblijft, is het bedrag waarover je belasting betaalt.
De belastingdienst verdeelt inkomen in drie boxen. Box 1 gaat over inkomen uit werk en woning, zoals je loon, winst uit onderneming of je eigenwoningforfait. Box 2 gaat over inkomen uit aanmerkelijk belang, bijvoorbeeld als je minimaal 5 procent van de aandelen in een bedrijf bezit. Box 3 gaat over spaargeld, beleggingen en ander vermogen. Voor de meeste mensen is box 1 het meest relevant.
Hoe werken de belastingschijven?
In box 1 betaal je belasting in twee schijven. Over het inkomen tot een bepaalde grens betaal je een lager tarief, over het deel daarboven een hoger tarief. Je betaalt het hogere tarief dus alleen over het deel van je inkomen dat boven die grens uitkomt. De tarieven en grenzen worden elk jaar opnieuw vastgesteld door de overheid en kunnen dus veranderen.
Naast de tarieven zijn er ook heffingskortingen. Dat zijn kortingen op de belasting die je moet betalen. De twee bekendste zijn de algemene heffingskorting en de arbeidskorting. Beide zijn inkomensafhankelijk: je krijgt minder korting naarmate je meer verdient. Deze kortingen verlagen je uiteindelijke belastingbedrag direct.
Stap voor stap inkomstenbelasting berekenen
- Bepaal je bruto-inkomen uit werk, uitkering of winst uit onderneming.
- Trek de aftrekposten af die op jou van toepassing zijn, zoals de hypotheekrenteaftrek of de zelfstandigenaftrek.
- Wat overblijft is je belastbaar inkomen in box 1.
- Bereken hoeveel belasting je per schijf betaalt door het inkomen per schijf te vermenigvuldigen met het bijbehorende tarief.
- Tel de belasting uit beide schijven op. Dat is je totale belasting voor aftrek van kortingen.
- Trek de heffingskortingen waar je recht op hebt af van dit bedrag.
- Het bedrag dat overblijft is de inkomstenbelasting die je daadwerkelijk betaalt.
Wat verandert er voor zzp’ers en ondernemers?
Als ondernemer of zzp’er bereken je inkomstenbelasting over je winst, niet over je omzet. Van je omzet trek je eerst je zakelijke kosten af. Daarna kun je als ondernemer gebruik maken van aftrekposten zoals de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Beide verlagen je belastbaar inkomen flink. Hoeveel je precies opzij moet zetten voor belasting, hangt af van je winst en de aftrekposten die je kunt toepassen. Websites zoals Wijzer in geldzaken bieden een rekenhulp waarmee je als zzp’er kunt berekenen welk deel van je omzet je moet reserveren voor belasting en premies.
Let op: je betaalt als ondernemer ook premie voor de zorgverzekeringswet over je winst. Vergeet dat bedrag niet mee te tellen als je een reservering maakt.
Handige tools om je belasting te berekenen
Je hoeft de berekening niet helemaal zelf te doen. De Kamer van Koophandel biedt een rekentool waarmee je snel kunt zien hoeveel inkomstenbelasting je betaalt op basis van je inkomen. Je beantwoordt een aantal vragen en ziet direct het resultaat. De belastingdienst heeft op zijn website ook informatie over de actuele schijven en tarieven, zodat je altijd de meest recente cijfers kunt raadplegen.
Gebruik dit soort tools als eerste indicatie. Voor een definitieve aangifte of bij een complexe situatie, zoals een combinatie van loon en ondernemersinkomsten, is het verstandig een boekhouder of belastingadviseur te raadplegen.
Aanslag of teruggave: hoe dat werkt
Na het doen van je aangifte inkomstenbelasting krijg je een aanslag van de belastingdienst. Heb je via je werkgever al voldoende belasting betaald via de loonheffing? Dan kan het zijn dat je geld terugkrijgt. Heb je te weinig betaald, bijvoorbeeld doordat je naast je loon ook inkomsten uit een andere bron had, dan moet je bijbetalen. Dien je aangifte altijd op tijd in om rente en boetes te voorkomen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen loonbelasting en inkomstenbelasting?
Loonbelasting wordt al door je werkgever ingehouden op je salaris. Inkomstenbelasting is de definitieve belasting die je betaalt na je jaarlijkse aangifte. De loonbelasting is een voorheffing: bij je aangifte wordt verrekend of je te veel of te weinig hebt betaald.
Moet ik over mijn spaargeld ook inkomstenbelasting betalen?
Over spaargeld en beleggingen betaal je belasting in box 3. De belastingdienst gaat daarbij uit van een berekend fictief rendement op je vermogen, niet van de rente die je werkelijk ontvangt. Je betaalt alleen belasting in box 3 als je vermogen boven de vrijstellingsgrens uitkomt.
Hoe weet ik of ik aangifte moet doen?
Als je een uitnodiging ontvangt van de belastingdienst, ben je verplicht aangifte te doen. Ook als je inkomen hebt uit meerdere bronnen, aftrekposten wilt toepassen of een te hoog voorschot hebt ontvangen, is aangifte doen verstandig of verplicht. Twijfel je? Kijk op de website van de belastingdienst of gebruik de check “Moet ik aangifte doen?”
Kan ik mijn inkomstenbelasting ook spreiden betalen?
Als je verwacht dat je een flinke aanslag krijgt, kun je de belastingdienst vragen om een voorlopige aanslag. Je betaalt dan in maandelijkse termijnen gedurende het jaar, in plaats van een groot bedrag achteraf. Dit voorkomt een onverwacht hoge rekening aan het einde van het jaar.
