Luizen op planten zijn een bekend probleem in tuinen en op kamers. Ze zijn klein, maar kunnen veel schade aanrichten. Zonder dat je het eerst merkt, vermenigvuldigen deze diertjes zich snel. Planten kunnen hierdoor zwakker worden en minder mooi groeien. Gelukkig kun je luizen herkennen en zijn er manieren om ze aan te pakken.
Wat zijn luizen en waarom komen ze op planten?
Luizen zijn kleine insecten die van planten leven. Je ziet ze vaak als groene, zwarte of witte stipjes aan de onderkant van bladeren of op jonge scheuten. Ze zuigen sappen uit de plant. Dat doen ze vooral bij jonge, zachte delen, omdat deze het makkelijkst te bereiken zijn. Ze worden vooral aangetrokken door bepaalde geuren die uit planten komen. Verzwakte planten trekken zelfs nog meer luizen aan. Planten die niet zo sterk of gezond zijn, geven soms meer geurstoffen af waar luizen dol op zijn. Het is daarom belangrijk om je planten zo fit mogelijk te houden, zodat ze minder aantrekkelijk zijn voor deze beestjes.
Schade en signalen van bladluizen
Wanneer er luis op planten zit, zie je dat bladeren krullen of plakkerig worden. De plakkerige laag wordt honingdauw genoemd en wordt achtergelaten door de luis. Deze honingdauw trekt weer mieren aan, wat het probleem kan vergroten. Soms zie je ook dat bladeren geel worden of dat de groei van de plant stopt. In het ergste geval kan de hele plant verwelken of afsterven. Luizen zorgen er dus voor dat een plant veel minder gezond wordt. Sterke planten kunnen er soms nog tegen, maar als er veel luizen zijn, moet je ingrijpen.
Plagen voorkomen met eenvoudige stappen
- Het beste is om een plaag van luizen te voorkomen. Sterke, gezonde planten zijn minder aantrekkelijk voor bladluizen.
- Geef je planten regelmatig water, maar niet te veel.
- Mest je planten op tijd en zorg voor genoeg licht op de juiste plek.
- Kijk zo nu en dan extra goed tussen de bladeren, dus niet alleen bovenop maar ook aan de onderkant.
- Zie je de eerste tekenen, spoel de planten dan af met koud water.
- Vaak kun je dan al veel luis wegspoelen.
- Daarnaast zijn lieveheersbeestjes, sluipwespen en gaasvliegen dol op bladluis. Door deze natuurlijke vijanden in je tuin te verwelkomen, help je mee om de luizen-populatie klein te houden.
Luizen op planten bestrijden zonder gif
Als er toch veel luizen zitten, is het belangrijk om niet meteen naar chemische middelen te grijpen. Er zijn veel oplossingen die veilig zijn voor mens, dier en milieu. Zo werkt een oplossing van water met groene zeep en een klein beetje spiritus goed. Spuit dit mengsel op de plekken waar je luis ziet. Laat het even intrekken, spoel de plant daarna goed af met schoon water. Ook een stevige waterstraal helpt om ze weg te krijgen. Herhaal dit een paar dagen achter elkaar, zodat ook de nieuwe luis weg is. Voor wie liever geen zeep gebruikt is er nog een huis-tuin-en-keukenmiddel: knoflook. Snijd een paar teentjes fijn, leg die bij de wortels, of maak een knoflook-thee en sproei het over de plant. De geur vinden luizen niet prettig en zo blijven ze vaker weg.
Vaker controleren is de beste tip
Regelmatig controleren is misschien wel het belangrijkste. Zo grijp je snel in voordat het erger wordt. Kijk elke week even goed naar je planten, vooral als het warm weer is. Luizen kunnen zich dan extra snel verspreiden. Let ook op nieuwe planten die je binnenhaalt. Soms lopen er daar al beestjes op rond. Zet deze planten daarom eerst apart voordat je ze bij de rest zet. Zo geef je luizen minder kans om jouw hele vensterbank, kas of tuin over te nemen.
Meest gestelde vragen over luizen op planten
-
Hoe herken ik een besmetting met luizen?
Je herkent een besmetting met luizen aan kleine groene, zwarte of witte diertjes op de jonge scheuten of onder bladeren. Bladeren kunnen plakkerig worden, verkleuren of gaan krullen.
-
Kunnen luizen schade aanrichten aan elke plant?
Luizen kunnen schade aanrichten aan vrijwel alle soorten planten, maar vooral aan jonge of zwakke exemplaren zijn ze het gevaarlijkst.
-
Zijn chemische bestrijdingsmiddelen nodig voor bladluis?
Het gebruik van chemische middelen is meestal niet nodig. Natuurlijke vijanden zoals lieveheersbeestjes en een sopje van water en groene zeep helpen vaak al goed om bladluis te bestrijden.
-
Worden mijn planten weer gezond nadat ze luizen hebben gehad?
Planten kunnen na een luisbesmetting meestal weer volledig opknappen, als je de plaag op tijd verwijdert en de plant goed verzorgt.
-
Wat is honingdauw en is het schadelijk?
Honingdauw is een plakkerige vloeistof die luizen achterlaten op planten. Het is niet direct schadelijk, maar kan schimmels aantrekken en de plant nog zwakker maken.
