Aflossing is iets waar bijna iedereen vroeg of laat mee te maken krijgt. Heb je geld geleend voor een huis, een auto of een studie? Dan betaal je dat bedrag stap voor stap terug. Tegelijk betaal je rente: dat is de vergoeding die je de geldverstrekker geeft voor het lenen van het geld. Samen vormen die twee bedragen je maandelijkse betalingsverplichting. Hoe dat precies werkt, verschilt per soort lening en per afspraak. Dat maakt het soms verwarrend, maar het is goed te begrijpen als je weet waar je op moet letten.
Wat er elke maand van je rekening gaat
Bij een lening betaal je elke maand een vast of wisselend bedrag terug. Dat bedrag bestaat uit twee delen: een deel dat je schuld verkleint, en een deel dat je betaalt als rente. In het begin van een lening is de rente vaak hoger, omdat de openstaande schuld nog groot is. Naarmate je meer terugbetaalt, wordt de schuld kleiner en daalt ook het rentebedrag. Hoe snel de schuld daalt, hangt af van de manier waarop je de lening terugbetaalt. Er zijn twee veelgebruikte methodes: de annuïtaire methode en de lineaire methode. Bij een annuïtaire lening betaal je elke maand hetzelfde totaalbedrag, maar verschuift de verhouding tussen rente en terugbetaling. Bij een lineaire lening betaal je elke maand hetzelfde bedrag aan terugbetaling, waardoor de totale maandlast in de loop van de tijd daalt.
Lineair of annuïtair terugbetalen
De keuze tussen lineair en annuïtair terugbetalen heeft grote invloed op wat je maandelijks betaalt en hoeveel rente je in totaal betaalt. Bij de lineaire methode los je elke maand een vast deel van de lening af. De rentebetaling daalt daardoor elke maand een beetje, omdat de resterende schuld kleiner wordt. Dat betekent dat je aan het begin hogere maandlasten hebt, maar aan het einde minder betaalt. Bij de annuïtaire methode blijft het totale maandbedrag gelijk. Dat geeft overzicht, maar je betaalt over de hele looptijd meer rente dan bij de lineaire methode. Voor een hypotheek op een koopwoning schrijft de belastingdienst voor dat je minimaal annuïtair moet terugbetalen om in aanmerking te komen voor hypotheekrenteaftrek. Dat is een belastingvoordeel waarbij je de betaalde rente mag aftrekken van je inkomen.
Extra terugbetalen en wat dat oplevert
Veel mensen weten niet dat je bij de meeste leningen ook extra kunt terugbetalen, bovenop je vaste maandbedrag. Dat heet boetevrij extra aflossen, als de geldverstrekker dat toestaat. Door extra te betalen verklein je de openstaande schuld sneller. Daardoor betaal je minder rente over de resterende looptijd en ben je eerder schuldenvrij. Bij hypotheken geldt meestal een maximumbedrag dat je per jaar boetevrij extra mag terugbetalen, vaak tien tot twintig procent van de oorspronkelijke lening. Los je meer terug dan toegestaan, dan kan de bank een boete rekenen. Dat heet een vergoedingsrente of boeterente. Het is daarom slim om de voorwaarden van je lening goed door te lezen voordat je een grote extra betaling doet.
Hoe je de hoogte van je maandbedrag berekent
De hoogte van je maandelijkse betaling hangt af van drie dingen: het geleende bedrag, de rente en de looptijd van de lening. Een langere looptijd betekent lagere maandlasten, maar je betaalt uiteindelijk meer rente in totaal. Een kortere looptijd betekent hogere maandlasten, maar je bent sneller klaar en betaalt minder rente. Banken en andere geldverstrekkers bieden online rekentools aan waarmee je snel kunt zien wat je maandbedrag wordt bij verschillende scenario’s. Je vult het leenbedrag, de rente en de looptijd in, en de tool berekent automatisch wat je maandelijks betaalt. Zo kun je goed vergelijken en een keuze maken die past bij wat je maandelijks kunt missen. Het loont om dit goed door te rekenen voordat je een lening afsluit, want een verkeerde inschatting kan voor problemen zorgen later.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen annuïtair en lineair terugbetalen?
Bij annuïtair terugbetalen betaal je elke maand hetzelfde totaalbedrag. Dat bedrag bestaat uit een deel rente en een deel terugbetaling, maar de verhouding verandert door de tijd. Bij lineair terugbetalen betaal je elke maand hetzelfde bedrag aan de schuld zelf, waardoor je maandlast in de loop van de tijd daalt omdat je minder rente betaalt over een kleinere schuld.
Mag je altijd extra terugbetalen op je lening?
Niet bij elke lening mag je zomaar extra terugbetalen zonder kosten. Bij veel hypotheken mag je jaarlijks een bepaald percentage extra boetevrij terugbetalen, vaak tussen de tien en twintig procent van de oorspronkelijke lening. Betaal je meer terug dan is afgesproken, dan kan de geldverstrekker een vergoedingsrente in rekening brengen. Check altijd de voorwaarden van je eigen lening.
Waarom moet ik minimaal annuïtair terugbetalen voor hypotheekrenteaftrek?
De belastingdienst stelt als voorwaarde dat je een hypotheek annuïtair of lineair terugbetaalt als je de betaalde rente wilt aftrekken van je inkomen. Dit geldt voor hypotheken die zijn afgesloten na 1 januari 2013. Betaal je niet op één van deze manieren terug, dan heb je geen recht op hypotheekrenteaftrek.
Wat gebeurt er als ik een maand niet kan terugbetalen?
Als je een maand je lening niet terugbetaalt, spreken banken van een betalingsachterstand. De geldverstrekker neemt dan contact met je op. Bij langdurige achterstand kunnen er extra kosten worden gerekend en kan de situatie gevolgen hebben voor je kredietregistratie bij het Bureau Krediet Registratie. Neem bij betalingsproblemen altijd zo snel mogelijk contact op met de geldverstrekker om samen naar een oplossing te zoeken.
