Ovulatie inductie is een behandeling met medicijnen die een eisprong opwekken bij een kinderwens. De behandeling wordt vooral gebruikt als je geen eisprong hebt of als die erg onregelmatig komt. Met tabletten of injecties helpt de arts een eicel te rijpen en vrij te komen.
Het doel is meestal dat er één eicel rijpt. Je kunt daarna proberen zwanger te worden door seks of, als daar een reden voor is, via inseminatie. Een eisprong betekent niet automatisch dat je zwanger wordt.
Wanneer kom je in aanmerking voor ovulatie inductie?
De behandeling kan passen als je weinig of geen eisprongen hebt. Dat komt bijvoorbeeld voor bij PCOS, maar er kunnen ook andere oorzaken zijn. De arts onderzoekt eerst waardoor de eisprong uitblijft. Bij een schildklierprobleem of een verhoogd prolactinegehalte kan behandeling van die oorzaak soms de eerste stap zijn.
Ovulatie inductie is niet voor iedereen de juiste keuze. Als je al regelmatig een eisprong hebt, lost het opwekken daarvan een eventueel ander vruchtbaarheidsprobleem niet op. Ook als de eierstokken nauwelijks nog op medicijnen reageren, kan een andere aanpak nodig zijn.
Voor de start bespreekt de arts welke onderzoeken nodig zijn. Dat kan gaan om bloedonderzoek en een echo. Afhankelijk van je situatie kan ook onderzoek van de zaadkwaliteit of de eileiders worden besproken.
Welke medicijnen wekken de eisprong op?
Er zijn verschillende medicijnen voor ovulatie-inductie. Welke je krijgt, hangt onder meer af van de oorzaak van de onregelmatige eisprong en hoe je lichaam op eerdere behandelingen reageert.
- Letrozol: tabletten die de aanmaak van hormonen stimuleren die nodig zijn voor de groei van een eiblaasje. Bij PCOS wordt letrozol vaak als eerste medicijn gebruikt.
- Clomifeen: tabletten die het lichaam stimuleren om meer hormonen aan te maken die de eierstokken aanzetten tot groei van een eiblaasje.
- Gonadotrofines: hormonen die je meestal via injecties toedient. Ze stimuleren de eierstokken direct en worden onder andere gebruikt als tabletten niet voldoende werken of niet geschikt zijn.
Soms schrijft de arts ook een injectie met hCG voor om de eisprong op gang te brengen zodra een eiblaasje groot genoeg is. Dat is niet bij iedere behandeling nodig.
Tabletten zijn vaak eenvoudiger in gebruik dan injecties. Bij injecties is meestal meer controle nodig, omdat de eierstokken er sterk op kunnen reageren. Pas de dosis niet zelf aan: ook als er geen eisprong ontstaat, bepaalt de arts hoe de behandeling verdergaat.
Zo verloopt een behandeling met ovulatie inductie
De precieze aanpak verschilt per ziekenhuis en per medicijn. Vaak doorloop je de volgende stappen:
- Start van de medicatie: je begint op een afgesproken moment in de cyclus met tabletten of injecties. Blijft een menstruatie uit, dan bespreekt de arts hoe de behandeling kan starten.
- Controle van de groei: met een vaginale echo kan de arts zien of er eiblaasjes groeien. Soms is ook bloedonderzoek nodig.
- Moment van de eisprong: als een eiblaasje voldoende is gegroeid, krijg je advies over het moment voor seks of inseminatie. Soms volgt eerst een hCG-injectie.
- Beoordeling na de cyclus: de arts bespreekt of er een eisprong is geweest en of de dosis bij een volgende poging gelijk blijft of verandert.
Het kan gebeuren dat er geen eiblaasje groeit bij de eerste dosis. Dan kan de arts in een volgende cyclus een andere dosis of een ander medicijn voorstellen. Groeien er juist te veel eiblaasjes, dan kan het advies zijn om die cyclus geen onbeschermde seks te hebben. Zo wordt de kans op een meerlingzwangerschap beperkt.
Bijwerkingen en risico’s van de behandeling
Bij tabletten kun je last krijgen van bijvoorbeeld opvliegers, hoofdpijn, misselijkheid of stemmingswisselingen. Clomifeen kan soms ook zorgen voor een drogere schede of problemen met zien. Meld klachten tijdens de behandeling aan je arts. Krijg je zichtklachten, neem dan contact op met je behandelaar voordat je verdergaat met clomifeen.
Een risico van het stimuleren van de eisprong is dat meerdere eicellen tegelijk rijpen. Daardoor neemt de kans op een tweeling of andere meerling toe. Een meerlingzwangerschap geeft meer kans op complicaties voor de zwangere en de baby’s. Daarom is de behandeling meestal gericht op de groei van één eiblaasje.
Vooral bij injecties kunnen de eierstokken soms te sterk reageren. Dit heet overstimulatie. Neem contact op met je behandelaar bij toenemende buikpijn, een snel opgezette buik, misselijkheid of benauwdheid. Bij ernstige klachten is snelle medische beoordeling nodig.
Veelgestelde vragen over ovulatie inductie
Hoe lang duurt ovulatie inductie?
Dat verschilt per persoon. Soms ontstaat in de eerste behandelde cyclus een eisprong. Bij anderen is het nodig om de dosis aan te passen of een ander medicijn te proberen. Je arts bespreekt na een aantal cycli of doorgaan zinvol is.
Is ovulatie inductie hetzelfde als IVF?
Nee. Bij ovulatie-inductie wordt een eisprong opgewekt en vindt de bevruchting meestal in het lichaam plaats. Bij IVF worden eicellen uit de eierstokken gehaald en buiten het lichaam bevrucht.
Kun je zelf een eisprong opwekken zonder medicijnen?
Er is geen thuismethode die betrouwbaar een eisprong opwekt. Soms helpt het om een onderliggende oorzaak aan te pakken. Wat zinvol is, hangt af van de reden waarom de eisprong uitblijft.
Wordt ovulatie inductie vergoed?
De vergoeding hangt af van je zorgverzekering, de behandeling en de zorgverlener. Ook het eigen risico kan een rol spelen. Je verzekeraar kan aangeven welke kosten in jouw situatie worden vergoed.
Een goed resultaat van de behandeling begint met een dosis die een eisprong opwekt zonder dat er te veel eiblaasjes groeien. De controles helpen je arts om die balans te vinden.